9.1 Proces Socjalizacji – rola w szkoleniu psów terapeutycznych

Socjalizacja to ogólnie rzecz biorąc wprowadzanie w kulturę społeczną – uspołecznianie. Składa się z wielu procesów, które mają na celu zintegrowanie i naukę jednostki w aspekcie kulturowym.

Socjalizacja psów to nic innego jak przystosowywanie ich do otaczającej rzeczywistości. Każde szczenię jest jak miękka glina, a socjalizacja wymaga od właściciela umiejętnego i mądrego nadania jej kształtu. To jaki nasz pies będzie (bez względu na jego przyszłą użytkowość) zależy w większości procentów od nas ludzi. Poprzez naukę, integrację i bodźcowanie szczeniaka kształtujemy jego zachowania w okresie późniejszym, pomagamy mu niejako się ‘uspołecznić’ aby pozytywnie i jak najmniej stresowo reagował na nowe, nieznane mu wcześniej rzeczy/sytuacje. Socjalizacja trwa całe życie, jednak początki są najważniejsze.

W procesie szkolenia przyszłego terapeuty socjalizacja ma ogromne znaczenie.

Powinno się ją rozpocząć od pierwszych dni szczeniaka w nowym domu. Proces rozwoju psychiki zachodzi wówczas bardzo intensywnie.

niedostrzeżenie tego okresu i rozpoczęcie szkolenia (jak radzą niektórzy) w wieku 6 miesięcy bardzo ogranicza możliwość wpłynięcia na temperament i zachowanie się psa.

Wczesna socjalizacja(4-6 tygodni)

Rozpoczyna  się już u hodowcy. W tym okresie szczenię uczy się przede wszystkim, jak funkcjonować w stadzie i jak porozumiewać się z jego członkami. Podczas wspólnych zabaw szczenięta poznają granicę swoich możliwości wobec rodzeństwa oraz badają na co mogą sobie pozwolić w stosunku do matki. Zaczynają kształtować się pierwsze układy hierarchiczne. Suka przekazuje młodym wiedzę o sygnałach psiego ciała- jak okazać dominację, uległość, chęć do zabawy, etc. Bardzo ważne jest, aby ten okres szczenię spędzało z innymi przedstawicielami swojego gatunku, ponieważ właśnie teraz uczy się ono, jak być psem. Szczenię, które zostało pozbawione kontaktu z matką i rodzeństwem w tym czasie będzie mogło mieć  problemy z nawiązaniem kontaktów z innymi psami, gdy już dorośnie. Może się to objawiać nadmierną lękliwością, agresją lub innymi zaburzeniami zachowania.

Okres socjalizacji z ludźmi (5-12 tydzień).

To okres bardzo ważny zwłaszcza dla przyszłych terapeutów. Im więcej rzeczy szczenię teraz pozna i przekona się, ze są one źródłem wyłącznie pozytywnych doświadczeń, tym pewniej będzie później zachowywać się w nieznanych sytuacjach. Właściciel powinien zapewnić szczeniakowi różnorodne bodźce, bardziej i mniej stresujące- ale należy pamiętać, żeby nie było ich zbyt wiele i żeby ich intensywność była odpowiednio dawkowana. Jeżeli któreś z doświadczeń mocno przestraszy szczeniaka może się okazać, że jako dorosły pies będzie reagował lekiem na zupełnie niegroźne sytuacje.

W tym okresie socjalizacji pomocna jest„Zasada złotej 12”

Pozwala ona w sposób pełny i usystematyzowany przeprowadzić szczeniaka przez najważniejsze doświadczenia jego dzieciństwa, które pomogą mu stać się pewnym siebie, opanowanym psem. Podczas stosowania tej zasady należy upewnić się, że wszystkie doświadczenia są dla psa bezpieczne i skojarzą mu się pozytywnie. Przewodnik powinien być opanowany i pewny siebie, nie wolno mu krzyczeć czy karać szczenięcia, nawet jeśli w jego mniemaniu coś idzie źle czy w zbyt wolnym tempie. Szczenię powinno samo poznawać wszystkie sytuacje, być często nagradzane i chwalone przez przewodnika oraz przez inne znajdujące się w pobliżu osoby.

1. 12 różnych powierzchni- coś miękkiego, śliskiego, zimnego, ciepłego, szeleszczącego, niestabilnego itp.
2. Zabawa 12 różnymi przedmiotami- od badylka przez piszczące zabawki po coś metalowego i hałasującego.
3. Poznanie 12 różnych miejsc- podwórko, mieszkania innych osób, klatka schodowa, plaża, las, łąka, plac zabaw, gabinet weterynaryjny (nie w celu kontroli czy szczepienia, tylko przywitania się z lekarzem i pochłonięcia masy smaków – nagród;)) kawiarnia itp.
4. Spotkanie z 12 różnymi osobami- dziećmi, dorosłymi, osobą na wózku, o kulach, osobą z parasolem, osobą w kapeluszu czy w pelerynie przeciwdeszczowej, kimś z reklamówkami, kimś z aparatem fotograficznym, kimś o intensywnym zapachu, innymi szczeniakami (psie przedszkole), innymi dorosłymi psami etc.
5. Poznanie 12 różnych odgłosów – dzwonka do drzwi, krzyczących dzieci, głośnej muzyki, zgiełku ulicznego, pralki, odkurzacza, jeżdżących zabawek dla dzieci, klaskanie, tupanie, etc
6. 12 szybko poruszających się przedmiotów: rower, deskorolka, wózek z supermarketu, ktoś biegnący, osoby grające w piłkę, etc
7. 12 wyzwań: wejście na fotel, wejście/zejście po schodach, wejście do windy, przejście przez tunel, przejście po desce(niskiej równoważni), zabawa wśród balonów, suchy basen, przejście przez automatycznie rozsuwające się drzwi, przejście podziemiami dworca itp.
8. 12 różnych przytrzymań przez różne osoby(w każdym tygodniu) – trzymanie w górze na rękach, trzymanie jak dziecko, przytrzymanie na podłodze, przytrzymanie na grzbiecie, na boku, zaglądanie do uszu, przytrzymanie za ogon, za zad, za głowę etc
9. jedzenie z 12 różnych przedmiotów- metalowa miska, plastikowa miska, talerz, filiżanka, plastikowy kubeczek, gazeta, kong, etc
10. jedzenie w 12 różnych miejscach – kuchnia, klatka schodowa, pralnia, garaż, podwórko, las, klasa szkolna, etc
11. Pozostawanie samemu( z dala od przewodnika, rodziny i innych zwierząt) na 5-45 min 12 razy w ciągu każdego tygodnia.
12. Poznanie 12 różnych psich ‘akcesoriów’ – obroża, smycz, halter, kaganiec, kubrak, szelki, czapka, skarpetka, kokarda zawiązana na łapie/ogonie, psi plecak, koc/kołdra/narzuta.

Odpowiednia socjalizacja jest podstawowym elementem wdrażania psa terapeuty do przyszłej pracy, jak także jest niezbędna do wypracowania charakteru i psychiki psa, z jakiego będziemy dumni : ) Z wielu zawsze słusznych powodów!